{"id":18608,"date":"2019-11-02T19:09:07","date_gmt":"2019-11-02T18:09:07","guid":{"rendered":"http:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/?page_id=18608"},"modified":"2019-11-02T19:09:07","modified_gmt":"2019-11-02T18:09:07","slug":"het-nageslacht","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/het-nageslacht\/","title":{"rendered":"Het nageslacht"},"content":{"rendered":"\n

Het voortbestaan van het geslacht Zandbergen was omstreeks\n1680 niet verzekerd. Integendeel, het zag er toen naar uit dat het nageslacht\nvan Pieter Cornelisz Decker, althans in de mannelijke lijn, zou uitsterven.\nWant van diens 4 kleinkinderen waren er twee kinderloos overleden en de anderen\nwaren al omstreeks 60 jaar oud en nog ongehuwd. E\u00e9n van die twee was Pancras\nMattheusz. Hij is, op de leeftijd van 62 jaar, alsnog getrouwd. Met Jannetje\nvan Roon, zijn dienstmeid, die hij enkele jaren voordien in zijn testament al\nroyaal had bedacht. Het huwelijk werd buitengemeenschap van goederen gesloten.\nDe materi\u00eble inbreng was dan ook erg ongelijk: bij de bruid bestond die uit geen andere dan in een weijninigh dagelikxse\nkleedere, linne ende wolle, buijten de welcke sij verklaerde geene andere\ngoederen vooralsnogh ter werelt te hebben. <\/em>Van dit echtpaar stammen alle\nleden van de familie Zandbergen af.<\/p>\n\n\n\n

Hun zoon Mattheus trouwde in 1704 met Ermpje van der Leth,\neen Rijnsburgse. Hij vestigde zich in de geboorteplaats van zijn vrouw en was\ndaar de eerste Zandbergen. Zijn nageslacht is talrijk, ter plaatse maar ook ver\ndaarbuiten, tot in andere werelddelen.<\/p>\n\n\n\n

De tweede zoon Jacob, bleef in Katwijk aan de Rijn wonen.\nHij is drie maal getrouwd. Van zijn drie kinderen is er maar \u00e9\u00e9n gehuwd: de\nnaar zijn grootvader genoemde Pank of Bankris. Diens huwelijk werd gezegend met\n12 kinderen, waaronder een drieling: Casper, Melchior en Balthasar, geboren op\n4 januari 1768. Slechts 3 van de 12 kinderen bereikten de huwbare leeftijd,\ntwee dochters en een zoon: Cornelis. Daarmee hing het voortbestaan van deze\n\u201ctak\u201daan een zijden draadje. Maar Cornelis kreeg 4 zonen, waarvan 3 zich in\nZoeterwoude vestigden en \u00e9\u00e9n in Noordwijk-Binnen. Hun geslacht is omvangrijk.<\/p>\n\n\n\n

Beroepen en\nmaatschappelijke posities<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

V\u00f3\u00f3r het jaar 1850 waren de Zandbergens vrijwel uitsluitend\nlandbouwers of landarbeiders. Of, zoals ze vroeger heetten: bouwlieden en\nboerenknechts of boerendaggelders. Onder hen waren \u201cgrote\u201dboeren en \u201ckleine\u201dboeren.\nStamvader Pieter Corneliszoon Decker was een redelijke grote boer en zijn zonen\nwaren dat eveneens. Vanaf generatie 3 waren de Zandbergens echter overwegend\nkleine boeren en boerenknechts. Afgaande op de boedelinventarissen, hadden deze\nboeren gemengde bedrijven, dat wil zeggen dat ze zowel landbouw als veeteelt\nbedreven. Tot de gewassen, die ze verbouwden behoorden: graan tarwe, en\naardappelen. Sommige hadden ook vruchtbomen. Het vee bestond uit koeien,\nvarkens en schapen.<\/p>\n\n\n\n

Er was in voorgaande eeuwen een duidelijke relatie tussen\nwelstand en maatschappelijke positie. Welstand, als die getoond werd,\nbijvoorbeeld in de vorm van grote boerderijen, rijtuigen en gouden sieraden,\nverleende als zodanig al sociaal aanzien. Maar de welgestelde waren ook de eestaangewezenen\nvoor het bekleden van de openbare functies, zoals schepen, burgemeester of\nambachtsbewaarder, Heilige Geest- en kerkmeester. En ook die droegen bij tot de\nstatus in de dorpsgemeenschap.<\/p>\n\n\n\n

Pieter Corneliszoon Decker was, evenals zijn drie zonen en\nkleinzoon Jan Corneliszoon Zandbergen, schepen van Voorhout. Van hun\nuitgebreide nageslacht in Rijnsburg heeft \nv\u00f3\u00f3r 1800 niemand \u201cop het kussen gezeten\u201dzoals het bekleden van een\nopenbaar ambt wel genoemd werd. Voor een deel is dat te verklaren uit het feit,\ndat Rooms Katholieken voor het jaar 1795 geen toegang hadden tot deze ambten. <\/p>\n\n\n\n

In de 19e<\/sup> en 20e<\/sup> eeuw zijn ook in Rijnsburg enkele Zandbergens in betere doen gekomen. En in de gemeenteraad hebben inmiddels ook Zandbergens gezeten. E\u00e9n, die jarenlang wethouder was, is zelfs ereburger van deze gemeente geworden. <\/p>\n\n\n\n

Kerkelijke richtingen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het is niet bekend bij welke kerk de Deckers in Voorhout\nbehoorden. Er is daar geen kerkelijke administratie bewaard gebleven uit die\ntijd. Maar uit het feit dat ze allemaal in de schepenbank hebben gezeten, mag\nworden afgeleid dat ze Nederduits Gereformeerd waren. Daarop wijst overigens\nook het huwelijk van Mattheus Pieterszoon in Hooglandse Kerk te Leiden. Diens\nzoon Pancras trouwde \u2013 zoals eerder vermeld \u2013 in de Nederduits Gereformeerde\nKerk te Katwijk aan de Rijn. In die kerk liet hij ook zijn twee zoons dopen.\nMaar ie twee, Mattheus en Jacob, lieten hun huwelijk in de Rooms Katholieke\nKerk in Oegstgeest inzegenen.<\/p>\n\n\n\n

Het waarom van deze terugkeer naar de Moederkerk is duister.\nMaar door die overgang behoorde op een gegeven moment het gehele geslacht\nZandbergen \u2013 toen nog bestaande uit twee gezinnen \u2013 tot de parochianen van de\npastoor van Oegstgeest. Het nageslacht van Jacob is Rooms Katholiek en twee als\nNederduits Gereformeerd te boek. En zo is het steeds gebleven: een deel van het\ngeslacht van Katholiek en een deel was Protestants. Onder de Protestanten waren\nook enkele Remonstrantse gezinnen.<\/p>\n\n\n\n

Tot slot<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deze overwegingen gelden ook voor het verschijnen van dit\nfamilierelaas. Het onderzoek is niet af. Familieleden die, na het lezen van\ndeze website, zelf ook eens in de archieven willen  \u201cduiken\u201dkunnen daar nog interessante vondsten\ndoen. Misschien wel zoveel, dat deze site nog uitgebreider kan worden dan die\nnu al is. <\/p>\n\n\n\n

Het afsluiten van een familie-onderzoek is zelden een\nonverdeeld genoegen. Want vrijwel altijd is de genealoog er zich pijnlijk van\nbewust, dat er hem bekende, en mogelijk hem nog onbekende, bronnen zijn, die\nhij niet (meer) heft kunnen raadplegen. Wat zouden die nog voor verrassends\nmateriaal voor de familiegeschiedenis hebben kunnen opleveren\u2026.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het voortbestaan van het geslacht Zandbergen was omstreeks 1680 niet verzekerd. Integendeel, het zag er toen naar uit dat het nageslacht van Pieter Cornelisz Decker, althans in de mannelijke lijn, zou uitsterven. Want van diens 4 kleinkinderen waren er twee kinderloos overleden en de anderen waren al omstreeks 60 jaar oud en nog ongehuwd. E\u00e9n van die twee was Pancras Mattheusz. Hij is, op de leeftijd van 62 jaar, alsnog getrouwd. Met Jannetje van Roon, zijn dienstmeid, die hij enkele jaren voordien in zijn testament al royaal had bedacht. Het huwelijk werd buitengemeenschap van goederen gesloten. De materi\u00eble inbreng was dan ook erg ongelijk: bij de bruid bestond die uit geen andere dan in een weijninigh dagelikxse kleedere, linne ende wolle, buijten de welcke sij verklaerde geene andere goederen vooralsnogh ter werelt te hebben. Van dit echtpaar stammen alle leden van de familie Zandbergen af. Hun zoon Mattheus trouwde in 1704 met Ermpje van der Leth, een Rijnsburgse. Hij vestigde zich in de geboorteplaats van zijn vrouw en was daar de eerste Zandbergen. Zijn nageslacht is talrijk, ter plaatse maar ook ver daarbuiten, tot in andere werelddelen. De tweede zoon Jacob, bleef in Katwijk aan de Rijn wonen. Hij is drie maal getrouwd. Van zijn drie kinderen is er maar \u00e9\u00e9n gehuwd: de naar zijn grootvader genoemde Pank of Bankris. Diens huwelijk werd gezegend met 12 kinderen, waaronder een drieling: Casper, Melchior en Balthasar, geboren op 4 januari 1768. Slechts 3 van de 12 kinderen bereikten de huwbare leeftijd, twee dochters en een zoon: Cornelis. Daarmee hing het voortbestaan van deze \u201ctak\u201daan een zijden draadje. Maar Cornelis kreeg 4 zonen, waarvan 3 zich in Zoeterwoude vestigden en \u00e9\u00e9n in Noordwijk-Binnen. Hun geslacht is omvangrijk. Beroepen en maatschappelijke posities. V\u00f3\u00f3r het jaar 1850 waren de Zandbergens vrijwel uitsluitend landbouwers of landarbeiders. Of, zoals ze vroeger heetten: bouwlieden en boerenknechts of boerendaggelders. Onder hen waren \u201cgrote\u201dboeren en \u201ckleine\u201dboeren. Stamvader Pieter Corneliszoon Decker was een redelijke grote boer en zijn zonen waren dat eveneens. Vanaf generatie 3 waren de Zandbergens echter overwegend kleine boeren en boerenknechts. Afgaande op de boedelinventarissen, hadden deze boeren gemengde bedrijven, dat wil zeggen dat ze zowel landbouw als veeteelt bedreven. Tot de gewassen, die ze verbouwden behoorden: graan tarwe, en aardappelen. Sommige hadden ook vruchtbomen. Het vee bestond uit koeien, varkens en schapen. Er was in voorgaande eeuwen een duidelijke relatie tussen welstand en maatschappelijke positie. Welstand, als die getoond werd, bijvoorbeeld in de vorm van grote boerderijen, rijtuigen en gouden sieraden, verleende als zodanig al sociaal aanzien. Maar de welgestelde waren ook de eestaangewezenen voor het bekleden van de openbare functies, zoals schepen, burgemeester of ambachtsbewaarder, Heilige Geest- en kerkmeester. En ook die droegen bij tot de status in de dorpsgemeenschap. Pieter Corneliszoon Decker was, evenals zijn drie zonen en kleinzoon Jan Corneliszoon Zandbergen, schepen van Voorhout. Van hun uitgebreide nageslacht in Rijnsburg heeft  v\u00f3\u00f3r 1800 niemand \u201cop het kussen gezeten\u201dzoals het bekleden van een openbaar ambt wel genoemd werd. Voor een deel is dat te verklaren uit het feit, dat Rooms Katholieken voor het jaar 1795 geen toegang hadden tot deze ambten. In de 19e en 20e eeuw zijn ook in Rijnsburg enkele Zandbergens in betere doen gekomen. En in de gemeenteraad hebben inmiddels ook Zandbergens gezeten. E\u00e9n, die jarenlang wethouder was, is zelfs ereburger van deze gemeente geworden. Kerkelijke richtingen Het is niet bekend bij welke kerk de Deckers in Voorhout behoorden. Er is daar geen kerkelijke administratie bewaard gebleven uit die tijd. Maar uit het feit dat ze allemaal in de schepenbank hebben gezeten, mag worden afgeleid dat ze Nederduits Gereformeerd waren. Daarop wijst overigens ook het huwelijk van Mattheus Pieterszoon in Hooglandse Kerk te Leiden. Diens zoon Pancras trouwde \u2013 zoals eerder vermeld \u2013 in de Nederduits Gereformeerde Kerk te Katwijk aan de Rijn. In die kerk liet hij ook zijn twee zoons dopen. Maar ie twee, Mattheus en Jacob, lieten hun huwelijk in de Rooms Katholieke Kerk in Oegstgeest inzegenen. Het waarom van deze terugkeer naar de Moederkerk is duister. Maar door die overgang behoorde op een gegeven moment het gehele geslacht Zandbergen \u2013 toen nog bestaande uit twee gezinnen \u2013 tot de parochianen van de pastoor van Oegstgeest. Het nageslacht van Jacob is Rooms Katholiek en twee als Nederduits Gereformeerd te boek. En zo is het steeds gebleven: een deel van het geslacht van Katholiek en een deel was Protestants. Onder de Protestanten waren ook enkele Remonstrantse gezinnen. Tot slot Deze overwegingen gelden ook voor het verschijnen van dit familierelaas. Het onderzoek is niet af. Familieleden die, na het lezen van deze website, zelf ook eens in de archieven willen  \u201cduiken\u201dkunnen daar nog interessante vondsten doen. Misschien wel zoveel, dat deze site nog uitgebreider kan worden dan die nu al is. Het afsluiten van een familie-onderzoek is zelden een onverdeeld genoegen. Want vrijwel altijd is de genealoog er zich pijnlijk van bewust, dat er hem bekende, en mogelijk hem nog onbekende, bronnen zijn, die hij niet (meer) heft kunnen raadplegen. Wat zouden die nog voor verrassends materiaal voor de familiegeschiedenis hebben kunnen opleveren\u2026.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-18608","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18608"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18609,"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18608\/revisions\/18609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/helmerzandbergen.nl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}